Ładowanie...
Publikacje
Trener

Empatyczna komunikacja w pracy trenera

6 stycznia 2016

Autor: Beata Kupiec


Rozmowa nie jest tasowaniem kart. Tworzy nowe karty.

Theodore Zeldin


Jako trener, na każdym etapie przygotowania, prowadzenia i oceny szkolenia
, warto mieć w pamięci pytania: Jaki jest cel twojego działania? W jaki sposób najefektywniej wspierasz uczestników w rozwoju? Kiedy będziesz systematycznie zastanawiać się nad tymi kwestiami, to z większą jasnością dostrzeżesz, czy twój ulubiony styl komunikacji zawsze odpowiada potrzebom uczestników.

Ja mam naturalną tendencję do dosyć szybkiego „skracania” dystansu w kontakcie z uczestnikami. Lubię używać bezpośrednich komunikatów i humoru. Chcę jednocześnie pamiętać, że moje preferencje nie odzwierciedlają potrzeb wszystkich uczestników. Są tacy, którzy dla swojego bezpieczeństwa emocjonalnego potrzebują bardziej rozciągniętego w czasie budowania kontaktu, poczucia zaufania i dlatego kontroluję swoje zachowanie w tym względzie, chcąc uważnie podchodzić do różnych osób.

Świadomy trener obserwuje grupę oraz zadaje pytania, adekwatnie dostosowując swoje zachowanie do ich potrzeb. w taki sposób, aby  uczestnicy mogli pracować w komfortowych warunkach.

 

Do czego trenerowi służą umiejętności komunikacyjne? Czy tylko do przekazywania informacji? Oczywiście nie, równie ważne jest wspieranie kontaktu i dialogu pomiędzy uczestnikami, zachęcanie do dzielenia się swoimi refleksjami i wnioskami, inspirowanie do spojrzenia na dany problem z innej perspektywy, dawanie czasu i przestrzeni na wypowiedzi (albo ich skracanie i wyrażanie prośby o podanie konkluzji), parafrazowanie, podsumowywanie, kierowanie dyskusją .

Powyżej wypisałam niektóre cele, stojące przed trenerami w trakcie szkolenia, teraz warto zastanowić się, w jaki sposób można je realizować i dlatego przedstawię modele komunikacyjne, które z powodzeniem stosuję w praktyce szkoleniowej.

 

Pierwszym z nich jest Porozumienie bez Przemocy (ang. NVC – Nonviolent Communication), określane przez jego twórcę Marshalla Rosenberga jako proces językowy, którego celem jest nawiązywanie i utrzymywanie głębokich, szczerych, pełnych empatii kontaktów z samymi sobą i innymi. Sprawdza się jako podstawa komunikacji w pracy szkoleniowej, ponieważ poprzez proponowany sposób mówienia i słuchania warunkuje szacunek dla wszystkich stron procesu komunikacji .


Sam model  Porozumienia bez Przemocy zawiera 4 elementy wypowiedzi:

– obserwacje lub fakty (konkretne, które możemy zobaczyć, usłyszeć),

– uczucia (pojawiające się w reakcji na zdarzenie, które obserwujemy),

– potrzeby (uniwersalne wartości, pragnienia, potrzeby, z których wynikają nasze uczucia),

– prośby (klarownie i konkretne sformułowania, które pomogą w zaspokojeniu jakiejś potrzeby).

Komunikacja_B
Które elementy tego modelu,  można z powodzeniem wykorzystywać podczas prowadzonych zajęć i na które warto  zwrócić uwagę podczas lektury polecanych książek?

1) Odróżnianie faktów od ocen i interpretacji – ten element okazuje się często kluczowy i wcale niełatwy dla trenerów i uczestników, wychowanych w systemach opartych na dużej ilości ocen i etykiet (Ta praca jest beznadziejna. Jesteś cudowna!).

2) Odróżnianie próśb od żądań – z tym drugim mamy do czynienia wtedy, gdy ludzie obawiają się, że za niewypełnienie żądania spotka ich kara lub wyrzuty.

3) Odnoszenie się do negatywnych komunikatów – proponuję przyjrzeć się czterem możliwym sposobom reakcji na krytykę, np. na zdanie wygłoszone przez jednego z uczestników szkolenia: Jesteś beznadziejną trenerką! Jak mogą wyglądać różne reakcje?

– krytyka innych:  To Ty jesteś beznadziejny, skoro nie rozumiesz, co chcę Wam przekazać!

– krytyka samej  siebie: Jak mogłam być tak głupia i zdecydować się na prowadzenie szkoleń. Zupełnie się do tego nie nadaję.

– empatia dla innych: Irytujesz się i chciałbyś widzieć więcej sensu w tym, co robimy?

– empatia dla siebie: Jestem sfrustrowana i chciałabym więcej współpracy, wymiany myśli.

4) Empatia – jako postawa uważnej obecności, towarzyszenia komuś w jego przeżyciach, ewentualnego wsparcia (poprzez pytania) w dotarciu do potrzeby, wywołującej emocje.

 

Komunikacja oparta na empatii bywa metaforycznie nazywana jezykiem żyrafy, ponieważ żyrafa jest ssakiem o wielkim sercu i jednocześnie ma długą szyję, co pozwala jej widzieć długofalowe konsekwencje swoich działań. Szakal to metafora postawy, która skupiona jest na szybkim spełnieniu swoich potrzeb, bez zwracania uwagii na to jakie skutki dane działanie może mieć dla innych (..).

 

Komunikacja_A

W każdym aspekcie pracy trenera, dla budowania jego wiarygodności, niezbędna jest spójność pomiędzy tym, czego uczy, a tym, co sam prezentuje swoim zachowaniem. Tak jak pisałam na początku tego rozdziału, sposób komunikacji jest papierkiem lakmusowym dla postawy wobec uczestników. Warto o tym pamiętać od pierwszych chwil kontaktu z grupą szkoleniową.

 

Tekst jest fragmentem podręcznika dla początkujących trenerów „KONTAKT  ŚWIADOMOŚĆ  UMIEJĘTNOŚCI”, przygotowanym dla Słuchaczy Szkoły Trenerów Komunikacji opartej na Empatii.

separator

2 odpowiedzi na “Empatyczna komunikacja w pracy trenera”

  1. Agnieszka Hottowy pisze:

    Ciekawy tekst, jednak pod tym linkiem miał być artykuł o analizie transakcyjnej w pracy trenera, chyba doszło do jakiejś pomyłki.